Nederland (Frans: Pays-Bas; Duits: Die Niederlande; Engels: The Netherlands; in het buitenland wordt Nederland vaak Holland genoemd) is het in West-Europa gelegen deel van het Koninkrijk der Nederlanden. De totale oppervlakte van Nederland is 41.526 km2. Van noord naar zuid is Nederland zo'n 300 kilometer lang en van oost naar west zo'n 200 kilometer breed. Nederland is iets groter dan België en negen keer kleiner dan Duitsland.
Nederland grenst in het oosten aan Duitsland (577 km), in het zuiden aan België (450 km), in het westen aan de Noordzee en in het noorden aan de Noordzee en de Waddenzee (de totale kustlijn bedraagt 451 km).

Landschap
Ondanks de kleine oppervlakte van Nederland bestaat er een grote verscheidenheid aan landschappen, die echter vaak zijn ontstaan door menselijk ingrijpen. Het Nederlandse landschap wordt dan ook sterk bepaald door de dijkenbouw, de landaanwinning, het droogleggen van moerassen, de landbouw en de bouw van steden en wegen.

Door inpoldering is er veel nieuw land ontstaan, onder andere de provincie Flevoland die bestaat uit de zeepolders Noordoostpolde en Oostelijk- en Zuidelijk-Flevoland, voornamelijk in gebruik als woon-, werk-, en recreatiegebied met groeisteden als Lelystad en vooral Almere. Tezamen is er een landaanwinst van ca. 1650 km2 geboekt. Door de Afsluitdijk, een dam van ca. 30 kilometer tussen Noord-Holland en Friesland, veranderde de Zuiderzee in een meer, het IJsselmeer.

Ten noorden van het IJsselmeer liggen de Waddeneilanden. Texel is het grootste Waddeneiland met een oppervlakte van ca. 216 km2.

De eeuwige strijd tegen het water is zeer goed terug te zien in het landschap. Een groot gedeelte van Nederland ligt onder de zeespiegel en wordt door dijken tegen de oprukkende Noordzee beschermd. Bekend zijn ook de Deltawerken in de provincie Zeeland. De polders in dit gebied worden door een dammenstelsel beschermd tegen overstromingen. Bij de laatste grote overstroming in 1953 verloren meer dan 1800 mensen het leven.

Ca. 24% van Nederland ligt beneden de zeespiegel. De rest van het land ligt op zeeniveau of iets daarboven. Een groot deel van Nederland wordt tegen het zeewater beschermd door dijken die soms meer dan 25 meter hoog zijn.